Меню навигации+

Эл аралык кызматташуу

 

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 97-беренесинин 6-бѳлүгүнѳ, «Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Конституциялык палатасы жөнүндө» конституциялык Мыйзамынын 4, 18-беренелерге ылайык Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Конституциялык палатасы мыйзамдар жана башка ченемдик укуктук актылар Конституцияга карама-каршы келген учурда аларды Конституцияга ылайык эмес деп табат; Кыргыз Республикасы катышуучу болуп саналган күчүнө кирбеген эл аралык келишимдердин конституциялуулугу тууралуу корутунду берет, ошондой эле Конституцияга өзгөртүүлөр тууралуу мыйзамдын долбооруна корутунду берет. Буга байланыштуу өзүнүн Конституциянын үстѳмдүгүн камсыз кылуу жана көз карандысыздыкты бекемдөөдөгү маанилүү милдетине жетүү үчүн Конституциялык палата алыскы жана жакынкы чет өлкөлөрдөгү өзүнө окшогон мамлекеттик органдар менен эки тараптуу жана көп тараптуу кызматташууну орнотууга жана бекемдөөгө өзгөчө көңүл бурууда.

Европа биримдиги (ЕБ), Европа кеңешинин Венеция комиссиясы, GIZ (Эл аралык кызматташуу боюнча Германиялык коому), БУУ өнүктүрүү программасы (БУУѲП), Эл аралык кызматташуу боюнча Америка агенттиги (ЮСАИД), USAID/IDLO программасы, жана башка эл аралык уюмдар менен тыгыз байланыштар түзүлдү.

Кыргызстан Европа кеңешинин Венеция комиссиясынын мүчөсү болуп саналат. Конституциялык палатанын төрагасы Венеция комиссиясынын сессияларында атайын конок катары барып, катышып келүүдө. Төрага ошондой эле конституциялык сот адилеттиги боюнча эл аралык конференцияларга барып, жыл сайын катышып турат.

Азыркы учурда Конституциялык палата Конституциялык Соттордун Азия Ассоциациясына кирүү маселесин демилгелеп жатат, арыз Ассоциациянын Катчылыгына берилди.

1997-жылдан бери Кыргыз Республикасы жаңы демократия өлкөлөрүн конституциялык көзөмөлдөө органдарынын Конференциясынын мүчөсү болуп саналат.

Конституциялык палата өз ишмердүүлүгүн уюштуруп, Европа Биримдиги тарабынан каржыланып, Европа Кеңеши жана БУУѲПтун тарабынан ишке ашырылып жаткан эки долбоордун колдоосу алдында ар кандай иш чараларды өткөрүп жатат:

1. Конституциялык сот адилеттик тутумунун сапатын жана майнаптуулугун жакшыртууда Кыргызстанды колдоо.

2. Конституциялык палатанын ишмердүүлүгүнө жардам берүү.

Долбоорлордун максаты болуп саналат: Кыргыз Республикасындагы укуктун туруктуулугун жана үстѳмдүлүгүн бекемдөөгө жардам берүү, Конституциялык палатадагы институционалдык, укуктук, техникалык жана каржы колдоосун берүү аркылуу Конституция тарабынан кепилденген укуктарды жана эркиндиктерди коргоо жана конституциялык тең салмак тутумун түзүүдө Кыргызстандын элине жардам берүү.

Жогоруда аталган долбоорлордун аркасында Германия, Австрия, Испания, Молдова, Латвия, Түркия, Индия, Корея Республикасы, Азербайжан, Грузиянын конституциялык сотторунун судьялары менен аппарат кызматкерлеринин, ошондой эле адам укугу боюнча Европа сотунун таанышуучу иш сапарлары болду. Конституциялык сот адилеттиги тармагында бир катар конференциялар, семинарлар, тренингдер болду.

Конституциялык сот менен Түрк Республикасынын, Молдавия Республикасынын жана Азербайжан Республикасынын конституциялык сотторунун ортосунда кызматташуу жѳнүндѳгү Меморандумдарга кол коюлду.

Россия Федерациясынын, Казакстан Республикасынын, Тажикстан Республикасынын Конституциялык соттору менен маморандум түзүү боюнча иштер жүргүзүлүүдө.

Жогоруда аталган меморандумдарга кол коюу мамлекеттер ортосунда укуктук тармакта, негизинен конституциялык сот адилеттигин өнүктүрүү тармагында байланышты кеңейтүү үчүн түрткү берет жана бул багытта кызматташуу үчүн укуктук базаны түзөт.

Эл аралык колдоонун аркасында конституционализм маселелери боюнча эксперттик баа алуу максатында эл аралык эксперттердин катышуусу менен Конституциялык палата илимий-консультативдик кеңеш (Amicus curiae) түзүүнү пландаштырып жатат.

Кырзыз Республикасында Европа Биримдигинин Өкүлчүлүгү менен, ошондой эле Борбордук Азия боюнча Европа Биримдигинин Атайын өкүлчүлүгү менен, ошондой эле адам укугу боюнча БУУнун Жогорку Комиссарынын Башкармалыгы менен байланыштар бекемдеп, кызматташуу кеңейтилүүдө.